120.55
ICV
70
MNiSW
 
 

Odpływ podziemny rzek z terenów glin lessopodobnych Równiny Wrocławskiej i Przedgórza Sudetów w końcowym okresie suszy atmosferycznej w grudniu 2011

 
1
Instytut Górnictwa Politechniki Wrocławskiej
Mining Science 2012;135(42):103–122
SŁOWA KLUCZOWE
STRESZCZENIE ARTYKUŁU
W pracy przedstawiono wyniki jednoczesnej serii pomiarów natężenia przepływów w ponad 60 przekrojach rzek w zlewni Oławy, Ślęży, Czarnej Wody i dolnej Bystrzycy i Strzegomki oraz Średzkiej Wody, Cichej Wody, Niecki i Wierzbiaka. W zlewniach tych na powierzchni występują w przewadze gliny o lessowej genezie, o bardzo słabych warunkach przepływu poziomego wód podziemnych, a równocześnie o wysokich zdolnościach wsiąkania wody i jej kapilarnego podnoszenia. Powoduje to, że odpływ podziemny rzek z tych terenów należy do najniższych w kraju i wynosi średnio 7–9% rocznej sumy opadów (Sawicki J., 1978). Najgłębsze niżówki odpływu podziemnego występują na tych terenach latem, gdy na obniżenie zasobów wód wpływa ich ewapotranspiracja. Susza atmosferyczna i hydrologiczna, wystąpiła późną jesienią i w początkach zimy 2011 r., w okresie gdy ewapotranspiracja została niemal całkowicie wyłączona, a więc zasilanie rzek w tym okresie odbywa się tylko z dopływu wód podziemnych. Poznanie tego dopływu było głównym motywem wykonania prac pomiarowych. Dla każdego przekroju pomiarowego badanych rzek określono powierzchnię zlewni i całkowitą długość czynnej sieci rzek. Zmierzone przepływy przeliczono na 1 km2 powierzchni zlewni i na 1 km długości koryta rzek. Wyniki pomiarów zostały porównane z wieloletnimi obserwacjami prowadzonymi przez IMGW i PIG w ich stacjach pomiarowych. Porównano je również do wyników zawartych w pracy doktorskiej autora (Sawicki J.;1978), obejmującej terytorialnie również ten obszar.
AUTOR DO KORESPONDENCJI
Józef Sawicki
Instytut Górnictwa Politechniki Wrocławskiej, Pl. Teatralny, Wrocław
 
REFERENCJE (8):
1. IMGW, MIN. OCHRONY ŚRODOWISKA, NAROD. FUNDUSZ OCHR. ŚRODOWISKA I GOSP. WODNEJ; Atlas podziału hydrograficznego Polski; praca zbiorowa pod red. H. Czarneckiej, Cz.1 Mapy, Cz.2 – Tabele, Wojskowe Zakłady Kartograficzne Warszawa 2005.
2. IMGW, Atlas Hydrologiczny Polski, red. J. Stachy; Wyd. Geolog. Warszawa 1987.
3. IMGW Oddział Wrocław; Pomiarowe materiały archiwalne dotyczące sum opadów i przepływów rzek z obszaru objętego badaniami.
4. PAŃSTWOWY INSTYTUT GEOLOGICZNY; Wyniki pomiarów zwierciadła wody podziemnej w posterunkach pomiarowych z obszaru badań. Wyciągi z Bazy danych SOH.
5. GUS; Roczniki statystyczne województwa dolnośląskiego z lat 2000–2010.
6. SAWICKI J., Ważniejsze typy bilansu wód podziemnych Polski południowo-zachodniej; nie publikowane; Archiwum Wydziału Geologii Uniwersytetu Warszawskiego; Wrocław 1978.
7. Strona internetowa: wetteronl.de – wykresy opadów i temperatur dla Wrocławia.
8. Strona internetowa IMGW; Susza hydrologiczna Wykresy natężenia przepływów rzek Ślęży, Bystrzycy i Strzegomki w okresie badań.
eISSN:2353-5423
ISSN:2300-9586